Mantelzorg is al decennialang een complex thema. Want: wat is mantelzorg bieden nou eigenlijk? En: wanneer ben je mantelzorger? Mantelzorg.nl, de landelijke vereniging voor mantelzorgers, heeft er definities voor geformuleerd. Maar daarmee is de complexiteit niet verdwenen. Annemieke: ‘Zelf voel ik me bijvoorbeeld geen mantelzorger, al ben ik dat volgens de definities waarschijnlijk wel. Ik doe namelijk best wat dingen voor mijn moeder, maar dat vind ik normaal. Dat doe ik in een relatie, van mens-tot-mens. Ik ervaar er ook geen belemmeringen door voor mijn werkzaamheden.’
Fijn om te werken
Annemieke snapt best waarom haar is gevraagd om over het thema te vertellen. ‘Mijn team is relatief groot en het bestaat uit mensen die allemaal bij Onze Huisartsen in dienst zijn. Daarnaast kreeg ik op een gegeven moment vragen van een collega die thuis intensief mantelzorg bood. Hoe ga je daar dan mee om? Vanuit organisatieperspectief, maar ook als mens? Daar hebben we gesprekken over gevoerd, uiteindelijk ook met HRM. Je wilt niet alleen dat mensen zich gehoord en gezien voelen, maar ook bekijken of ze kunnen blijven werken.'
'In de kern is het, denk ik, fijn om te kunnen blijven werken. Er wordt een ander deel van je hersenen aangezet. En als een situatie naar of zwaar is, kan het fijn zijn er op momenten uit te kunnen stappen. Maar het moet wel behapbaar blijven. Met een aantal aanpassingen is er in ieder geval best veel te realiseren. Stel dat je een kind met een beperking naar school moet brengen, dan kijken we samen hoe we dat kunnen inpassen in je werktijden.’
Denken in mogelijkheden
Vroeg of laat krijgt ieder mens met mantelzorg te maken. Het hoort bij het leven. Annemieke: ‘Veel collega’s doen dat zoals ik het voor mijn moeder doe: je zorgt voor een naaste en biedt mantelzorg, zonder dat het serieuze consequenties heeft voor je werk. Het belangrijkste is dat je het bespreekbaar maakt als de situatie zich voordoet. Als mens heb ik begrip te bieden, een luisterend oor en het denken in mogelijkheden. Als teammanager houd ik ook oog voor de werkgever-werknemer relatie. Want die is er natuurlijk ook.'
'Als een mantelzorgsituatie moeilijk te dragen wordt, en je met een vol hoofd rondloopt, hoeft dat geen reden voor een ziekmelding te zijn. Het kan helpen om een tijdje uit te kunnen stappen, maar als het even kan, probeer je zo’n situatie samen te voorkomen. Soms voel ik dat er bij iemand iets speelt, of dat er iets aankomt. Bijvoorbeeld als ik die persoon een tijd niet heb gesproken. Dan spreken we af voor een kop koffie, gewoon om te horen hoe het gaat. Dat check ik bewust en proactief, en niet alleen wanneer het over mantelzorg gaat.’
Zorgvuldigheid
Onze Huisartsen besteedt veel aandacht aan het combineren van mantelzorg en werk en zet zich in om een erkenning te kunnen krijgen als mantelzorgvriendelijke organisatie. Annemieke ervaart dat haar collega's van HRM zich er hard voor maken. ‘Dat is belangrijk. Want als er iets speelt, is de vraag natuurlijk wel: wat kunnen we als organisatie bieden? Als een collega ’s morgens zorg moet bieden, kan ze dan later beginnen? Als je drie dagen werkt en die werkdagen niet met de zorg kunt combineren, kun je dan twee dagen werken, al dan niet tijdelijk? Zo proberen we samen te zoeken naar oplossingen.'
'De groep collega’s in wisseldiensten heeft hier vaker mee te maken. Soms kiezen ze juist voor werk op onregelmatige tijden, omdat ze dat kunnen combineren met mantelzorg. In andere gevallen wordt er juist een beroep op hen gedaan, omdat ze op tijden vrij zijn, waarop anderen werken. Ik ben er trots op dat we hier als organisatie zorgvuldig mee omgaan.’